PHÒNG CHỐNG UNG THƯ BẰNG LIỆU PHÁP 4 T

BỆNH UNG THƯ VÀ PHƯƠNG PHÁP 4T

Theo quan điểm y học cổ truyền, nguyên nhân ung thư có 2 loại: Ngoại nhân {yếu tố gây ung} và nội nhân {suy giảm miễn dịch}, nội nhân là chính, vì yếu tố gây ung chỉ tấn công vào cơ thể và gây bệnh khi hệ miễn nhiễm suy kém. Sự suy yếu miễn dịch do nội nhân: Các rối loạn tình cảm - cảm xúc thái quá như lo - buồn - giận – sợ có nguyên nhân từ stress và chính stress làm suy giảm miễn dịch. Y học cổ truyền cải thiện hệ miễn dịch để phòng ngừa ung thư bàng liệu pháp “4T”.

T1: Tinh thần-Tâm lý: Duy trì cuộc sống tinh thần: Bình an, thanh thản (chống - giảm stress).

T 2: Thực phẩm: Chế độ ăn uống quân bình âm dương (acid-base).

T 3: Tập dưỡng sinh. Rèn luyện thân thể: Thư giãn, tự xoa bóp, tập thở sâu, tập vận động toàn thân (thái cực quyền, yoga, đi bộ…).

T 4: Thuốc: Đông dược.

TẠI SAO CHÚNG TA BỊ UNG THƯ ?

Hệ miễn dịch yếu sẽ dẫn đến ung thư

Trong cơ thể bình thường luôn có sẵn mầm ung thư (gen sinh ung), gen sinh ung thư này khi bị các yếu tố gây ung thư (độc chất - tia phóng xạ - khói thuốc lá - virút…) kích động, sẽ kích thích quá trình phát triển ung thư ở 1 cơ quan nào đó và thế là 1 khối u từ từ xuất hiện; như vậy tất cả chúng ta đều bị ung thư???, thực ra chỉ có một số người bị ung thư, tại sao vậy? Vì gen sinh ung bị ức chế hoạt động bởi gien đè nén bướu, là một cơ chế tự nhiên phòng bệnh chống ung thư (cơ chế miễn dịch) nói rõ hơn gen đè nén bướu được hoạt hóa bởi 1 hệ thống bảo vệ cơ thể, đó chính là hệ miễn dịch (hệ miễn nhiễm) có sẵn trong cơ thể chúng ta, nếu hệ miễn dịch tốt (sức khỏe tốt) thì ung thư khó phát triển. 

CÁCH PHÓNG TRÁNH BỆNH UNG THƯ?

 

Có thể nói bệnh ung thư luôn luôn tiềm ẩn trong ta (gen sinh ung), kiên trì đợi sức khỏe suy yếu (hệ miễn dịch suy yếu) và cơ thể luôn tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ gây ung] khối ung thư từ từ phát triển, xâm lấn xung quanh và di chuyển khắp cả người (ung thư di căn). Tóm lại muốn giảm nguy cơ bị ung thư, có 2 cách: 

* Cách một: Không tiếp xúc với các yếu tố gây ung thư. Điều này rất khó, mang tính bị động, vì chúng ta đang sống trong 1 môi trường – không khí đầy ô nhiễm chất độc – virút – phóng xạ, thực phẩm nhiễm đầy hóa chất gây ung thư (thuốc trừ sâu, hóa chất bảo quản, phụ gia…) ] chỉ còn cố gắng hạn chế tiếp xúc đến mức tối đa.

* Cách hai: Phát triển – kích thích - đẩy mạnh hoạt động của gien đè nén bướu bằng cách luôn luôn củng cố bồi bổ sức khỏe (hệ miễn dịch), đây chính là phương pháp chủ động nhất, tùy thuộc vào cố gắng giữ gìn sức khỏe để phòng ngừa bệnh tật trong đó bệnh nguy hiểm nhất chính là ung thư.

QUAN ĐIỂM Y HỌC CỔ TRUYỀN VỀ BỆNH UNG THƯ

Theo YHCT nguyên nhân bệnh ung thư gồm hai loại: 

Ngoại nhân (nguyên nhân bên ngoài): Là các yếu tố gây ung thư như tia nắng mặt trời gây ung thư da, vi trùng, virus, hóa chất, phóng xạ…, ăn uống nhiễm độc chất (thuốc trừ sâu, chất phụ gia, chất bảo quản…)

Nội nhân (nguyên nhân bên trong): Do ”thất tình“ là các rối loạn tình chí - cảm xúc - tâm lý thái quá, chủ yếu là lo, buồn, giận, sợ thái quá – kéo dài liên tục - lại phải đè nén - cầm nín (nuốt giận, dấu buồn - lo-sợ không dám thổ lộ như khóc lóc rên rỉ - run rẩy) ] làm chính khí suy, sức khỏe suy kém, suy giảm hệ miễn dịch.

Nội nhân là chính, vì chỉ khi hệ miễn dịch suy kém thì các yếu tố gây bệnh (ngoại nhân) mới có thể xâm nhập tấn công cơ thể và gây bệnh (tà chi sở tấu,kỳ khí tất hư).

So sánh với quan điểm y học hiện đại, chính tình trạng stress - bức xúc - căng thẳng liên tục (do các stressors) làm tinh thần bất an, căng thẳng, rối loạn tình chí, thường xuyên lo - buồn - giận – sợ, stressors làm gia tăng bài tiết Cathecholamine, Glucocorticoid (Cortisol) làm suy giảm miễn dịch, chính tình trạng suy giảm miễn dịch là điều kiện làm xuất hiện phát triển bệnh tật trong đó có ung thư.

Như vậy, y học cổ truyền phòng chống ung thư, có 2 cách:

1/ Ngăn chận các ngoại nhân: Rất khó (không thể nín thở để khỏi hít khí ô nhiễm, khói thuốc lá, không thể nhịn ăn để khỏi nhiễm độc chất từ thức ăn, không ra ngoài nắng…).

Yêu thương, giúp bạn giảm stress, tăng cường miễn dịch cho cơ thể

2/ Ngăn ngừa nội nhân: ”Hạn chế thất tình” => giảm stress để duy trì khả năng phòng vệ cơ thể (hệ miễn dịch), là cơ bản nhất, cơ chế miễn dịch tốt sẽ chống trả thành công các yếu tố gây bệnh để phòng bệnh.

YHCT tác động chống suy giảm miễn dịch bằng liệu pháp “4T”.

T1: Tinh thần - tâm lý: Duy trì cuộc sống tinh thần: Bình an, thanh thản. (chống - giảm stress).

T2: Thực phẩm: Chế độ ăn uống quân bình âm dương (acid-base).

T3: Tập dưỡng sinh. Rèn luyện thân thể: thư giãn, tự xoa bóp, tập thở sâu, tập vận động toàn thân (thái cực quyền, yoga, đi bộ…).

T 4: Thuốc: Đông dược.

PHƯƠNG PHÁP PHÒNG NGỪA UNG THƯ THEP PHƯƠNG PHÁP 4T CỦA Y HỌC CỔ TRUYỀN

Nguyên tắc

1/ THEO “HOÀNG ĐẾ NỘI KINH“ (y văn Đông y đã có từ 4000 năm).

                                Điềm đạm hư vô

                                Chân khí tùng chi

                                Tinh thần nội thủ

                                Bệnh an tùng lai

Nghĩa là: Giữ cho điềm đạm-yên bình –thanh thản, khí huyết lưu thông,tinh thần bên trong vững vàng, bệnh lấy đâu mà ra. Bệnh gì cũng không có thì đâu có bệnh ung thư !!!

2/ THEO LỜI DẠY CỦA Y TỔ YHCT “TUỆ TĨNH”:

“Bế tinh dưỡng khí tồn thần

Thanh tâm quả dục thủ chân luyện hình.”

Nghĩa là: Muốn bảo vệ chính khí (sức khỏe, hệ miễn dịch) cần phải giữ gìn tinh khí – nuôi dưỡng sức lực, ổn định thần kinh, bằng các biện pháp: Giữ trong lòng - nội tâm lúc nào cũng bình an (thanh tâm),hạn chế tham muốn (quả dục), không làm gì quá sức (thủ chân), tập luyện thể dục-thể thao (luyện hình).

Phòng tránh ung thư bằng cách chăm chỉ tập luyện Thể dục thể thao hàng ngày

LUYỆN PHƯƠNG PHÁP 4T ĐỂ PHÒNG TRÁNH UNG THƯ

T1: Tạo một cuộc sống tinh thần luôn bình an (Thanh tâm):  Tiến tới 1 cuộc sống “3 giảm - 1 không“ ] giảm lo, giảm buồn, giảm giận, không sợ. Trong cuộc sống hằng ngày nhất là cuộc sống văn minh hiện tại đầy khẩn trương, phức tạp,phong phú, thúc đẩy người ta phải lo nhiều (để tìm danh - lợi – uy quyền…), từ lo nhiều, phát sinh buồn, giận, sợ.

(Cần phân biệt 2 loại lo: Lo vị kỷ và lo vị tha).

* Lo vị kỷ: Chỉ lo cho bản thân mình – danh lợi, chức tước, quyền lực… (thậm chí có thể gây hại kẻ khác), sẽ sinh ra nhiều hậu quả nguy hiểm là lo buồn, tức giận, lo sợ.

* Lo vị tha: Lo cho người khác, cho tập thể xã hội, như thầy thuốc hết lòng lo cho bệnh nhân vô điều kiện vô vị lợi, thì rất ít nguy cơ phát sinh buồn giận sợ).

Xét về khía cạnh y khoa thì: Còn sống thì còn lo nghĩ,vấn đề là lo cho ai ?

* Lo “lành tính” chính là lo vị tha, không hạn chế, nhưng cũng không nên quá sức.

* Lo “ác tính“ chính là lo vị kỷ, đầy nguy cơ sinh giận - buồn - sợ.

Theo YHCT: Lo hại bộ máy tiêu hóa (tư thương tì), buồn hại bộ máy hô hấp (bi thương phế), giận hại bộ máy vận động (nộ thương can), sơ hại bộ máy sinh dục, tuyến thượng thận, thận, xương tủy (khủng thương thận). Thường xuyên lo sợ là nguy hiểm nhất vì gây suy giảm miễn dịch.

Khi tiến đến ”3 giảm 1 không”, có phải là ta trở nên vô cảm, không còn cảm xúc buồn - giận - sợ ? Chính xác là làm cách nào tránh các nguyên nhân làm cho mình phải lo - buồn - giận - sợ. Tục ngữ có câu: “Cây muốn lặng mà gió chẳng ngừng“. Vậy cây muốn yên thì chỉ còn cách đừng làm gì tạo gió, thậm chí gây bão. Vậy:

Muốn tiến “3 giảm-1 không“ cần phải:

Đơn giản hóa cuộc sống, giảm các nhu cầu (quả dục).

Sống Vị tha chính là việc làm có lợi cho sức khỏe của bạn

Trong mối quan hệ giữa người với người: vị tha là chính, học tập và thực hiện tối đa các giá trị cuộc sống (living values) ] quan hệ tốt giữa người với người, đó là cách ứng xử “4T” gồm có tôn trọng, tương trợ tha thư (khoan dung), thân thương… Thực hiện các giá trị cuộc sống (luôn tôn trọng người khác, hay tha thứ khoan dung, thường xuyên giúp đỡ người khác, thương yêu lẫn nhau) ] ta bớt lo - buồn - giận - sợ (ngừa stress).

 Còn nếu stress đã xảy ra thì giải stress bằng tư duy tích cực (Positive thinking). Khi gặp thất bại hay sự việc không vui, không hài lòng - làm ta căng thẳng lo buồn giận sợ, thì lập tức phải suy nghĩ - tư duy tìm các khía cạnh có lợi, các mặt tích cực, cái lỗi về phía mình…). Tục ngữ ca dao cũng có nhiều câu mang ý nghĩa tư duy tích cực như “Thất bại là mẹ thành công“. “Sau cơn mưa trời lại sáng“, “Tiên trách kỷ hậu trách nhân“, ”Suy bụng ta ra bụng người”, ”Trong cái rủi có cái may” (truyện “Tái Ông mất ngựa”), ”Gieo nhân nào được quả ấy“, ”Gieo gió gặt bão”….

HÃY SỐNG TRONG THẾ GIỚI BIẾT ƠN (TƯ DUY TÍCH CỰC)

Hãy biết ơn những người khiến trách ta.

Biết ơn cuộc đời là một cách phòng tránh ung thư

Vì họ giúp ta tăng trưởng Định Tuệ.

Hãy biết ơn những người làm ta vấp ngã.

Vì họ khiến năng lực của ta mạnh mẽ hơn.

Hãy biết ơn những người bỏ rơi ta.

Vì họ đã dạy cho ta biết tự lập.

Hãy biết ơn những người đánh đập ta.

Vì họ đã tiêu trừ nghiệp chướng cho ta.

Hãy biết ơn những người lường gạt ta.

Vì họ tăng kiến thức cho ta.

Hãy biết ơn những người làm hại ta.

Vì họ đã tôi luyện tâm trí của ta.

Hãy biết ơn tất cả những người khiến ta đuợc Kiên Định Thành Tựu.

Trường hợp đặc biệt: nếu là người có đạo:

Đạo công giáo:

* Đức Jesus Christ vừa là chúa Trời vừa là 1 thầy chữa bệnh, các lời dạy của Chúa (ghi trong kinh thánh) có giá trị rất cao để chữa bệnh. Đặc biệt bệnh tâm linh tâm thể.

Đức Jesus Christ vừa là chúa Trời vừa là 1 thầy chữa bệnh

Chúa JESU phán: Hãy yêu kẻ thù của mình, làm ơn cho kẻ ghét mình, chúc phúc cho kẻ rủa mình, cầu nguyện cho kẻ sỉ nhục mình (Luca 6: 27-28, Math 5: 44).

Các linh mục cha sứ thường giảng: Toa thuốc trị mọi chứng bệnh,mọi lo âu phiền não, mọi tội ác là tình yêu thương.

Yêu thương là cách bạn có bình an trong tâm hồn và là phương pháp chống ung thư hữu hiệu

Nếu các con chiên ngoan đạo thực hiện lời dạy trên thì đâu còn gì để lo, vì sống trong lòng yêu thương của mọi người, nếu có lo thì lo cho người khác (lòng vị tha) thì đâu còn buồn -giận - sợ”

Thường xuyên đi nhà thờ, cầu nguyện, xưng tội. Học tập lời Chúa dạy: Nhân ái, tha thứ, hy sinh…

Đạo Phật: cũng tương tự 

Phật tử nên thường đi chùa nghe giảng đạo, thấm thía 1 cách sâu sắc luật “nhân quả”, đi làm từ thiện, thực hiện lời Phật dạy: Giảm tham sân si (quả dục), lòng nhân ái, từ bi hỉ xả, khiêm hạ, nhường nhịn, chân thật, bình đẳng, trầm tĩnh, vị tha…, tập thiền định (thanh tâm), cầu nguyện, đọc kinh, gõ mỏ…

2. T2 –Thực phẩm - Chế độ ăn: Tiến tới một chế độ ăn quân bình âm dương (acid-base, toan kiềm).

-Theo nghiên cứu của các chuyên gia dinh dưỡng, cơ thể con người (huyết tương) có tính hơi kiềm (Dương) là tốt nhất (pH = 7,35 - 7,4). Nếu cơ thể con người có khuynh hướng toan (Am) thì hoạt động tế bào kém, các chức năng yếu đi, chất thải khó bài tiết ra ngoài, chuyển hóa cũng chậm theo, tăng gánh nặng cho gan thận, suy giảm sức đề kháng, dễ xuất hiện các bệnh mạn tính, trước tiên dễ bị cảm cúm, nhiễm siêu vi (dân gian gọi là trúng gió). Đồng thời, tình trạng acid làm cho cơ thể mau già yếu, dễ mệt mỏi, tâm thần không ổn định. Yếu tố then chốt quyết định là chế độ ăn uống, thức ăn có thể chia thành nhóm sinh acid, sinh kiềm và trung tình. Những thức ăn ngon hấp dẫn phần lớn đều mang tính sinh acid như thịt, lòng đỏ trứng, gạo trắng, bánh mì trắng, đường trắng, trái lại các loại rau – củ - đậu, rong biển, trái cây và nhất là gạo lức đều mang tính sinh kiềm.

- Chế độ ăn thịt: Có nhiều đạm động vật nhưng không ở dạng đơn thuần mà ở dạng liên hợp như Nucleoprotein, Lipoprotein…, trong quá trình chuyển hóa sẽ cho ra nhiều sản phẩm độc hại cho cơ thể như urê, acid uric, nitrit, nitrat…, chính lượng nitrit-nitrat cao trong máu sẽ phối hợp với các gốc Oxy tự do sẵn có trong cơ thể tạo thành Nitrosamin-chất gây ung thư (có nhiều trong thịt nướng-chiên-hun khói). Do đó đối với người trưởng thành, lượng đạm động vật nên đạt từ 25 - 30% trên tổng lượng đạm là thích hợp.

- Chế độ ăn chay: Có ưu điểm kiềm hóa máu, nếu trong bữa ăn chay, thay gạo trắng bằng gạo lức, có đậu, mè, nấm thì không sợ thiếu chất đạm - các loại acid amin, đặc biệt một số nấm ngoài tính chất chứa nhiều đạm thực vật lại có những hoạt chất chống ung thư (nấm bào ngư, nấm đông cô, nấm tuyết, nấm mèo đen, nấm hầu thủ. Nếu ăn chay trường, trong mỗi bữa ăn cần luôn luôn có đủ 4 nhóm: Rau-củ-quả, bột đường, đạm thực vật (đậu - nấm), dầu thực vật. Ăn gạo lức muối mè kèm thức ăn chay thì rất tốt cho sức khỏe.

Nên chọn an rau củ quả có các vitamin kháng ung

- Chọn các thức ăn uống có chứa các vitamin kháng ung (vit A,B,C,E), có khoáng chất chống ung thư (Mg, Kẽm, Germanium, Selenium).

- Tình trạng acid cũng thường xuất hiện khi lo lắng thái quá hay lao động quá sức.

- Cách ăn: Cần nhai kĩ lưỡng trước khi nuốt, khi nhai kỹ thức ăn đã được tiêu hóa 1 phần và được kiềm hóa 1 phần nhờ nước bọt. Chính cuộc sống hiện đại đầy khẩn trương khiến người ta ăn vội vàng (fast-food) không có thì giờ nhai, điều này chắc chắn ảnh hường không tốt đến bộ máy tiêu hóa.

- Nước uống có phẩm chất tốt: chất khoáng lượng thích hợp, không chất có hại, độ cứng vừa, chứa nhiều oxy, chứa ion bicarbonat, có tính kiềm.

- Giới hạn dùng nước đá, kem lạnh dễ làm rối loạn tiêu hóa, viêm họng.

Chế độ ăn đề nghị nhằm giảm nguy cơ ung thư:

1/ Kiêng cử hẳn: Mỡ động vật (heo, gà, bò)

2/ Hạn chế: Thịt (nướng – hun khói – chiên), muối, đường, trứng, hóa chất (phẩm màu, hương – vị thực phẩm, chất bảo quản, phụ gia…)

3/ Nên ăn: Cơm gạo lức, rau (bông cải, dền, bắp cải), củ (carot…), đậu (đậu trái, đậu hột: đậu đen - đỏ), nấm (nấm bào ngư, nấm đông cô, nấm tuyết, nấm mèo đen, nấm kim chi, nấm mỡ, nấm hầu thủ), rong tảo biển, trái cây (táo, dâu…), tỏi, hành tím rau thơm, mè đen và một ít cá đồng.

4/ Uống đủ nước: Nước khoáng kiềm, nước trà xanh, nước trái cây, nước gạo lức rang, nước đậu đen, sữa đậu nành tươi (mới nấu).

T3 -Tập dưỡng sinh:

Tập luyện thể lực làm tăng cường sức khỏe (tăng miễn dịch – sức đề kháng tổng quát).

Trong khi tập ta thường thở sâu, lượng thông khí tăng, nhờ vậy Oxy tăng, CO₂ giảm làm tăng pH máu (máu trở nên kiềm hơn) a huyết dịch có pH kiềm nhẹ = 7,4 và chứa nhiều Oxy là điều kiện tốt cho tế bào bình thường phát triển, đồng thời ức chế tế bào ung thư.

 Tập dưỡng sinh vận động toàn thân, tâm thần bình an và phòng ngừa bệnh ung thư

  Có nhiều phương pháp tập luyện:

+ Thư giãn: Chống stress (thư giãn thụ động và chủ động).

+ Tự xoa bóp: Thúc đẩy lưu thông khí huyết, chống ứ trệ, như phương pháp tự xoa bóp “Cốc đại Phong“ là phương pháp tự xoa bóp toàn thân từ đầu đến chân, có tác dụng kép (của xoa bóp và vận động), làm tăng tiết Endorphin, có tác dụng tăng miễn dịch, làm sảng khoái dễ chịu, tăng sức khỏe.

+ Hô háp tích cực, Tập thở xâu khi mệt, căng thẳng.

+ Tập thái cực quyền: Đây là môn võ dưỡng sinh rất phù hợp cho người lớn tuổi, sức khỏe kém. Môn võ này vừa giúp vận động toàn thân, lại giúp tinh thần bình an (thiền trong thế động). Tập hương công cũng có lợi cho sức khỏe.

+ Ngoài ra có thể tập thiền định.

+ Đi bộ chậm.

4/ T4- Thuốc-Đông dược: Chỉ sử dụng lúc cơ thể quá mệt mỏi, gồm có:

+ Bồi bổ hệ miễn dịch: Các dược liệu bổ tinh-khí-thần như Đỗ trọng, Ba kích, Nhân sâm, Nấm Linhchi, Tâm sen…

 Sử dụng các loại đông dược như Nấm Linh Chi giúp phòng ngừa bệnh ung thư

BÀN LUẬN

1/ Để phòng ngừa ung thư, các liệu pháp trên khó thực hiện ở người còn trẻ khỏe, còn ham danh lợi, chưa từng bị bệnh nặng, còn ham ăn ngon mặc đẹp đua đòi…

2/ Phương pháp trên phù hợp với người lớn tuỗi, sức khỏe kém, cuộc đời đã qua nhiều phong ba bão táp, ba chìm bãy nổi, đã nếm đủ các lạc thú cũng như đã chịu nhiều đau khổ, do đó dễ thấm thía các giá trị cuộc sống (living values), luật nhân quả và nhất là sau khi bị ung thư lần đầu, chịu đựng các tác dụng phụ của liệu trình phẫu – hóa - xạ cùng với nỗi ám ảnh ung thư tái phát – di căn.

KẾT LUẬN

Ung thư là chặng cuối của con đường bệnh tật, đầy đau khổ, Y học cỗ truyền có thể góp phần giảm nguy cơ ung thư, hạn chế tai phát ung thư bằng cách giúp bồi dưỡng nội lực (chính khí) làm tăng sức đề kháng với bệnh tật nói chung và ung thư nói riêng bằng liệu pháp 4T: 

T1 ] Tinh thần – tâm lý bình an thoải mái, giảm stress (3 giảm - 1 không).

T2 ]Thực phẩm quân bình âm dương (acid-base) ] nhiều rau củ quả nấm, gạo lức tốt hơn gạo trắng.

T3 ]Tập luyện thường xuyên.

T4 ]Thuốc từ cây cỏ, dùng ít thuốc bổ khi cần thiết.

Đó l thực hiện lời dạy của y tổ Tuệ Tĩnh.

                “Bế tinh dưỡng khí tồn thần

                Thanh tâm quả dục thủ chân luyện hình”

Cũng như thực hiện những bài học về phòng bệnh theo “Hoàng đế nội kinh“.

                Điềm đạm hư vô

                Chân khí tùng chi

                Tinh thần nội thủ

                Bệnh an tùng lai_g

NẤM - THỰC PHẨM PHÒNG CHỐNG UNG THƯ HIỆU QUẢ !

Các nhà khoa học thuộc hiệp hội chống ung thư Mỹ đã nghiên cứu và chỉ ra rằng: Sử dụng nấm thường xuyên trong các bữa ăn hàng ngày sẽ giúp ngăn ngừa các bệnh ung thư một cách hiệu quả, đặc biệt là ung thư vú  và ung thư tuyến tiền liệt. 

Có rất nhiều các loại nấm được sử dụng trong các bữa ăn hàng ngày như: nấm rơm, nấm hương, nấm mỡ, nấm bào ngư, nấm mèo, nấm kim châm… 

Ngoài ra còn một số nấm dược liệu có tác dụng chữa bệnh, phòng ngừa ung thư rất tốt như : Nấm Linh Chi, Nấm Vân Chi, Nấm Hầu thủ, Nấm Thượng Hoàng, Đông trùng hạ thảo…

Sau khi phân tích, các nhà khoa học kết luận: Các thành phần dinh dưỡng tự nhiên có trong các loại nấm ăn không những giúp tăng cường sức đề kháng cho cơ thể, chống lão hóa mà chúng còn giống với thành phần của các chất chống ung thư. 

Ăn nấm thường xuyên đặc biệt là Nấm Linh Chi sẽ kích thích cơ thể sản sinh hoạt chất inteferon, giúp ức chế được quá trình sinh trưởng và chuyển lưu của các loại vi rút, ngăn ngừa quá trình hình thành và phát triển của các tế bào ung thư trong cơ thể. 

Các polysaccharide trong nấm có khả năng hoạt hóa miễn dịch tế bào, thúc đẩy quá trình sinh trưởng và phát triển của tế bào lympho, kích hoạt tế bào lympho T và lympho B. Tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể đối với các bệnh ung thư. 

Phụ nữ thường xuyên ăn nấm và uống Nấm Linh Chi giúp lưu thông khí huyết, thải độc tố ra ngoài cơ thể, làm giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư vú. Axít linoleic có trong nấm có tác dụng tốt trong việc điều hòa khả năng hoạt động của các tế bào sinh dục nam, ngăn ngừa ung thư tuyến tiền liệt.

Tuy nhiên, một điều vô cùng quan trọng là cần phân biệt được nấm ăn với các loại nấm độc để không ảnh hưởng tới sức khỏe. 

Các chuyên gia nghiên cứu Nhật Bản phát hiện ra rằng: Glucosan -b có tác dụng ngăn chặn tế bào ung thư di căn. Và vi chất này có rất nhiều trong nấm. 

Thử nghiệm cho thấy việc uống chiết xuất Glucosan-b sẽ giúp ung thư tuyến tụy không di căn xuống gan, các khối u ác tính cũng nhỏ đi trông thấy. Theo các nhà khoa học, chất Glucosan -b đã giúp nâng cao khả năng miễn dịch.

Nghề trồng Nấm Linh Chi đang được phát triển tại Thừa Thiên Huế

Theo Đông y, Nấm Linh Chi có tác dụng kiện não, bảo an, cường tâm, cường phế, giải độc, trường sinh. Theo Tây y, từ linh chi đã bào chế ra các loại thuốc để chữa các bệnh như tiểu đường, viêm gan, hỗ trợ chống ung thư.

Phó giáo sư-tiến sỹ Trần Thị Văn Thi, Trường Đại học Khoa học Huế-Đại học Huế vừa hoàn thành và chuyển giao đề tài "Nghiên cứu thành phần và tác dụng dược lý của Plysaccharide và Trierpenoid trong nấm linh chi ", giúp người trồng nấm tại Thừa Thiên-Huế từng bước hoàn thiện quy trình và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Theo nghiên cứu, ở Thừa Thiên-Huế có tới 71 loài nấm dược liệu, trong đó có 39 loài thuộc họ nấm linh chi và có 7 loài mới được công bố, bổ sung cho hệ nấm Việt Nam. Tỉnh hiện đã xây dựng được quy trình công nghệ nhân giống 7 loài nấm dược liệu thuộc họ nấm linh chi; thuần hóa và tuyển chọn được 17 chủng giống của 9 loài nấm linh chi có năng suất cao và ổn định, có thể ứng dụng trong sản xuất nấm dược liệu ở Việt Nam; trong đó, tỉnh đang tiến hành nuôi trồng, sản xuất 9 loài nấm linh chi sau khi đã xác định được năng suất, mùa vụ.     

Trên diện tích 5.000m², mỗi tháng, công ty sản xuất được hơn 50.000 bịch, cho sản lượng khoảng gần 2 tấn, với giá bán từ 450.000 đến 550.000 đồng/kg.

Mục tiêu của đề tài nhằm định lượng nhanh hoạt chất Trierpenoid để đánh giá chất lượng các loài linh chi; cung cấp thông tin về hàm lượng các thành phần hoạt chất Plyasaccharide, hoạt chất Trierpenoide, đạt tiêu chuẩn an toàn thực phẩm cao của nấm linh chi được trồng tại Thừa Thiên-Huế.

Đề tài còn đưa ra các số liệu về thành phần hóa học cơ bản (prtein, độ tro, độ ẩm), các chỉ tiêu cho phép như chỉ tiêu vi sinh, dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật trong Nấm Linh Chi nuôi trồng tại địa phương.

  

Hầu như tất cả các nghiên cứu đều cho rằng hai thành phần tạo nên hoạt tính kỳ diệu của linh chi là Polysaccharide và Trierpenoid. Vì vậy, việc nghiên cứu các thành phần hỗ hợp Polysaccharide và Trierpenoid được thực hiện trong nuôi trồng và sử dụng nấm linh chi tại Thừa Thiên-Huế như hiện nay là hết sức cần thiết.

Công ty cổ phần chế biến lâm sản Hương Giang (Thừa Thiên-Huế) đã đầu tư hơn 4 tỷ đồng xây dựng mô hình trồng nấm linh chi và mộc nhĩ theo công nghệ sạch tại các cơ sở ở thị xã Hương Thủy.

   

Thừa Thiên-Huế cũng đã thành công trong việc nuôi trông nấm linh chi từ mùn cưa của cây cao su.

Thành phần giá thể để nuôi trồng nấm linh chi bao gồm mùn cưa gỗ cây cao su, bột cám bắp hoặc gạo và mùn gỗ lim, với tỷ lệ 96% mùn cưa cao su, 5% bột cám bắp hoặc gạo, 1% mùn cưa gỗ lim. Đây là tỷ lệ hợp lý có được sau nhiều năm nghiên cứu, nuôi trồng sản xuất và phải tuân theo một quy trình kỹ thuật hết sức nghiêm ngặt.

 Với phương thức này, hàng năm, hợp tác xã nông nghiệp Phú Lương (Thừa Thiên-Huế) trồng và tiêu thụ trên 3 tạ nấm linh chi.

Nấm Linh Chi ở Phú Lương hiện đã được đăng ký thương hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ và đã tham gia nhiều hội chợ lớn như Hội chợ Giảng Võ-Hà Nội, dành cho sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao; hội chợ Thương hiệu Hà Nội, Hội chợ quốc tế về thương hiệu Việt Nam tại Khánh Hòa, Techmart Việt Nam tại Đà Nẵng trong nhiều năm qua.

Việt Nam có thể xây dựng thương hiệu về Nấm Linh Chi không ?

 Năm 2010, thế giới nhập khẩu khoảng 1,26 triệu tấn nấm, giá trị khoảng 3, 3 tỷ USD, trong khi VN chỉ mới thu về được khoảng trên dưới 30 triệu đô la từ xuất khẩu nấm mỗi năm. Có tiềm năng phát triển ngành nấm, nhưng rõ ràng muốn sản phẩm này trở thành thương hiệu quốc gia, VN cần có lộ trình rõ ràng hơn với những tính toán cụ thể về giống, cách thức tổ chức sản xuất, xây dựng thương hiệu, tiếp thị sản phẩm…

                                       

                                                                        Nấm linh chi

Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển ngành nấm. Tuy nhiên, với những khó khăn như quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún; năng suất thấp do giống cũ; mùa vụ bấp bênh vì dịch bệnh, mất giá…nên sản lượng nấm hàng năm mới chỉ dừng ở con số khiêm tốn là 250.000 tấn, và giá trị xuất khẩu chỉ đạt gần 30 triệu USD.

Khó khăn trong phát triển nấm ăn

Với các hộ sản xuất nấm thương phẩm thì hai cái khó thường trực là dịch bệnh và đầu ra bấp bênh. Sau gần 2 tháng canh tác, cơ sở trồng nấm của ông Bùi Văn Chuyền, xã Bàu Trâm, thị xã Long Khánh, tỉnh Đồng Nai sẽ thu hoạch khoảng 30 tấn nấm thương phẩm. Tuy nhiên, nhiều khi sản lượng giảm tới 1/3 do nhiều loại dịch bệnh tấn công.

Bên cạnh đó, nấm thương phẩm như loại nấm sò mà ông Chuyền trồng, vì chưa có công nghệ bảo quản tốt nên sau khi thu hoạch là phải bán ngay. Cũng vì thế mà vào chính vụ, thương lái thường xuyên ép giá người trồng. Như năm ngoái, ông Chuyền đã phải bán nấm thấp hơn 1.000 đồng so với giá thành, dẫn tới thua lỗ hơn 100 triệu đồng.

“Năm vừa rồi bị ép rất là nhiều, căn bản là mình làm do đồng vốn không có mà mình lại phải bán ngay nên bị thương lái  ép.”- Ông Chuyền nói.

Đồng Nai là tỉnh trồng nấm đứng đầu cả nước, với khoảng 1.400 hộ trồng, mỗi năm cung cấp cho thị trường khoảng 30.000 tấn nấm tươi các loại. 5 năm trước, Đồng Nai đặt mục tiêu đưa sản lượng nấm lên 50.000 tấn/ năm, doanh thu khoảng 5.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, mục tiêu này đang gặp nhiều thách thức vì năng suất nấm đã giảm tới 1/3 do giống nấm cũ từ 20 năm trước. Bên cạnh đó, quy mô trại nấm chủ yếu vẫn là nhỏ lẻ.

Ông Cao Hải Sơn, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Đồng Nai cho biết :“Những hộ sản xuất lớn thì có thể chủ động được đầu ra nhưng còn đối tượng nhỏ thì tôi nghĩ nên phải tổ chức lại sản xuất, ít nhất là liên kết lại với nhau để làm sao nguyên liệu, quy trình sản xuất được đồng nhất, rồi thị trường đỡ khâu trung gian đi.”

Việt Nam hiện chiếm khoảng 11% sản lượng nấm mèo toàn thế giới, trong đó đóng góp của Đồng Nai là gần 2/3. Rõ ràng, trong tương lai, tỉnh này có thể trở thành vùng chuyên canh nấm mèo xuất khẩu. Nhưng bài toán cần giải quyết ngay là giống cũng như tổ chức lại sản xuất theo hướng hiện đại hơn.

Nấm dược liệu mới vào vạch xuất phát

Không đa dạng như các sản phẩm nấm ăn, nấm dược liệu sản xuất thương phẩm ở Việt Nam hiện nay mới chỉ có nấm linh chi, với sản lượng khoảng 300 tấn/năm, quá nhỏ so với con số 4.300 tấn của thế giới.

                                            

                               Nấm dược liệu gặp khó khăn trong cạnh tranh thị trường- Ảnh minh họa

TP.HCM là địa phương đầu tiên sản xuất thương phẩm loại sản phẩm này nhưng tới nay cũng chỉ có 29 trại nấm lớn, và thực tế là đã có nhiều mô hình bị phá sản vì thua lỗ. Sức cạnh tranh yếu do không có thương hiệu là khó khăn mà ngành trồng dược liệu đang gặp phải.

Người trồng nấm linh chi đầu tiên ở Việt Nam là Th.S Cổ Đức Trọng. Theo ông, nhu cầu trong nước ngày càng rộng mở, tuy nhiên, do người dân còn “sính ngoại”, thêm việc quản lý thị trường còn “thả cửa”, dẫn tới tình trạng bát nháo “nhãn hiệu” và thua thiệt lại thuộc về linh chi Việt Nam.

Mục tiêu cụ thể mà ngành nông nghiệp đưa ra là tới năm 2015, sản lượng nấm các loại sẽ đạt 400.000 tấn, trong đó 25% xuất khẩu. Con số này tới năm 2020 là 1 triệu tấn, với doanh thu xuất khẩu khoảng 1 tỉ USD.

Theo ThS Cổ Đức Trọng, để đạt được những con số đó thì ngay từ lúc này phải tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung vào giống, công nghệ, xây dựng các mô hình tập trung, quy mô lớn chứ không dàn trải.

Theo Quyết định 439 năm 2012 của Thủ tướng Chính phủ thì nấm ăn và nấm dược liệu cùng với cá da trơn là 2 sản phẩm dự bị nằm trong danh mục sản phẩm quốc gia thực hiện từ năm 2012. Điều đó cũng đặt ra vấn đề: phải có chiến lược xây dựng thương hiệu quốc gia và maketting cho sản phẩm này:

Ông Trần Hoàng, Chủ tịch CLB Xây dựng thương hiệu nông – thủy sản Việt Nam cho biết: “Mấu chốt và lâu dài để chúng ta có thể xây dựng thương hiệu cho nấm là chúng ta phải có công nghệ tiếp thị. Ở đây, đó là giải quyết bài toán về sản phẩm, định vị, về giá, về phân phối… Chúng tôi cũng chưa thấy có công trình nghiên cứu nào về cái đó dưới góc độ nghiên cứu xây dựng thương hiệu. Thương hiệu của chúng ta nó được hình thành dần theo thời gian, với một tầm nhìn xa, theo tôi cũng phải 10 – 20 năm.”

Những gian nan ở phía trước trong câu chuyện xây dựng thương hiệu quốc gia cho cây nấm có thể nhìn thấy rõ, bởi ngay cả đối với những nông sản chủ lực giúp VN trở thành một trong những quốc gia hàng đầu trong xuất khẩu nông sản như: gạo, cà phê, hồ tiêu, cao su, điều, cá tra, thì cũng chưa sản phẩm nào có thương hiệu quốc gia, dẫn tới những thua thiệt trên thị trường thế giới.

Theo chuyên gia nông, thủy sản Võ Hoàng Nguyên, để xây dựng thương hiệu nấm quốc gia, Nhà nước, doanh nghiệp, nông dân đều cần phải vào cuộc: “Nhà nước thì phải có vai trò hướng dẫn, định hướng, điều tiết, lấy kinh phí từ Nhà nước điều tra thị trường ở các nước xuất khẩu, chia sẻ thông tin đó cho các nhà sản xuất Việt Nam. Doanh nghiệp cũng phải có tầm nhìn vĩ mô, liên kết các thế mạnh mà anh có, không được nghĩ tới chuyện phá giá nhau để bán. Còn về phía người nuôi, các trang trại đơn lẻ thì phải trang bị cho họ những kiến thức về quản lý, tài chính, thậm chí cho họ biết thị trường xuất khẩu bên kia hình ảnh ra sao, thì họ sẽ có điều chỉnh rất tốt.”

Nấm ăn và nấm dược liệu được liệt vào danh sách sản phẩm quốc gia, xây dựng từ nay tới năm 2020. Nói là sản phẩm quốc gia, cũng nghĩa là thương hiệu quốc gia, sản phẩm sẽ đại diện cho ngành nông nghiệp xâm nhập, cạnh tranh, chiếm lĩnh thị trường thế giới, đương nhiên, mục tiêu cuối cùng là mang về ngoại tệ cho đất nước, đảm bảo lợi nhuận của người nông dân. Tuy nhiên, để đạt được điều đó, ngành nấm phải tháo gỡ rất nhiều khó khăn. 

Thực hiện: Việt Hải

Ảnh: Thanh Sơn